Unieważnienie kredytu we frankach

O kredytach frankowych słyszał prawie każdy, podobnie jak o możliwości ich unieważniania. Dzięki wyrokowi TSUE frankowicze zyskali potężne narzędzie do walki z bankami, które stosowały niedozwolone postanowienia umowne i zawyżały raty swoim klientom. Jak jednak doprowadzić do unieważnienia kredytu?

Czym jest unieważnienie umowy kredytowej we frankach?

Każda umowa powinna pozostawać w zgodzie z krajowym oraz unijnym porządkiem prawnym, musi także odpowiadać zasadom współżycia społecznego. Jeśli narusza obowiązujące przepisy nie można ją uznać za ważną. 

Wadliwe postanowienia umowne nie obowiązują i nie wywołują skutków z mocy samego prawna. Strony takiego zobowiązania mogą samodzielnie porozumieć się i odpowiednio zmienić konkretne zapisy lub po prostu zawrzeć nową umowę.

W praktyce jedna ze stron bardzo często nie chce jednak modyfikować istniejącego zobowiązania, zwłaszcza jeśli sama doprowadziła do stworzenia wadliwej umowy. W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.

Polskie prawo przewiduje możliwość złożenia pozwu o stwierdzenie nieważności całości lub części umowy. Dotyczy to także zobowiązań kredytowych – pod warunkiem, że powód będzie w stanie przekonać sąd do swojego zdania. Jeśli tak się stanie, umowa zostanie unieważniona w odpowiedniej części lub w całości.

Unieważnienie kredytu frankowego

Polscy frankowicze zyskali możliwość unieważnienia zaciągniętego kredytu dzięki październikowemu wyrokowi TSUE w sprawie Państwa Dziubaków.

Stwierdzenie nieważności umowy kredytowej dotyczy w tym wypadku zapisu, który pozwalał bankom zawyżać wysokość poszczególnych rat kredytowych w oparciu o zmianę aktualnego kursu franka szwajcarskiego.

Na skutek kryzysu gospodarczego z 2009 r. kredytobiorcy zostali zmuszeni do spłacania swoich kredytów w zdecydowanie wyższej wysokości, niż miało to miejsce w chwili zaciągania zobowiązania. Zdaniem TSUE takie rozwiązanie godzi w podstawowe prawa konsumenckie oraz unijne regulacje. 

Unieważnienie kredytu zaciągniętego we frankach szwajcarskich jest możliwe – jeśli tak się stanie, bank który pobrał zawyżone raty, będzie je musiał zwrócić konsumentowi. W tej sytuacji kredytobiorca może starać się o odsetki oraz stosowne odszkodowanie.

Ugoda z bankiem w sprawie kredytu frankowego

Innym sposobem unieważnienia, a raczej zmiany, istniejącej umowy kredytowej, jest zawarcie ugody z kredytodawcą. Takie rozwiązanie jest możliwe do realizacji, pod warunkiem jednak, że bank wyrazi zgodę na aneksowanie umowy.

Wadliwe postanowienia są wówczas zastępowane zapisami, które będą zgodne z prawem (polskim i unijnym) oraz zasadami współżycia społecznego. Część kredytobiorców chcąc uniknąć długotrwałych i ryzykownych procesów sądowych, decyduje się na takie właśnie rozwiązanie i zachęca swoich klientów do zmian istniejących umów kredytowych. 

Niewątpliwym plusem takiego rozwiązania jest oczywiście szybkość załatwienia sprawy oraz brak konieczności udziału w postępowaniu sądowym (odpadają więc koszty procesu i ryzyko przegranej). Z drugiej strony nie dochodzi tutaj do unieważnienia całej umowy, co jest możliwe w przypadku wygranej przed sądem. 

Banki zawierając stosowny aneks zgadzają się na modyfikację umowy, ale tylko w zakresie wadliwych zapisów – unieważnieniu podlega więc część postanowień, a nie całe zobowiązanie. Odpada także możliwość żądania odszkodowania oraz odsetek za niesłusznie pobrane zawyżone raty kredytu. 

Ugoda z bankiem nie jest obowiązkowa, o skorzystaniu z tej opcji decyduje każdorazowo konsument. W ostateczności nie musi robić tak naprawdę nic – wtedy jednak jego zobowiązanie będzie regulowane dotychczasowymi zasadami zawartymi w umowie (co oznacza, że banki będą mogły podwyższać wysokość rat kredytowych, jeśli kurs franka szwajcarskiego ponownie będzie ulegał sporym wahaniom). 

Stwierdzenie nieważności kredytu frankowego (w całości lub w części) jest zatem uprawnieniem każdego frankowicza, a nie jego obowiązkiem. Praktyka pokazuje jednak, że z takiego rozwiązania korzysta coraz więcej Polaków, zaś sądy chętnie przychylają się do ich żądań. Dzięki wyrokowi TSUE coraz częściej pojawiają się wyroki, które są korzystne dla polskich frankowiczów.