Frankowicze – wyroki

Wyrok TSUE ws. Państwa Dziubaków jest jednym z najpopularniejszych orzeczeń dotyczących kredytów zaciąganych we frankach szwajcarskich. Okazuje się jednak, że nie jest jedyny. Na gruncie polskiego prawa wydano już wiele podobnych wyroków, które przyznawały rację frankowiczom i unieważniały całość lub część zobowiązan kredytowych. Z drugiej strony istnieją jednak orzeczenia, które chroniły banki i utrzymywały w mocy istniejące umowy, nawet te z pozoru nieważne. 

Wyrok TSUE – podstawa żądań frankowiczów

Sprawy sądowe dotyczące unieważniania całości lub części umów kredytowych zaciąganych we frankach szwajcarskich nie są nowością. Postępowania tego rodzaju były bowiem inicjowane jeszcze przed wydaniem słynnego już wyroku TSUE z 3 października 2019 r. w sprawie Państwa Dziubaków.

Powyższe orzeczenie stanowiło jednak przełom dla wszystkich frankowiczów, szczególnie dla tych, którzy mieszkają w Polsce. Wyrok TSUE spowodował zmianę sposobu orzekania w polskich sądach. O ile bowiem do czasu jego wydania, skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego było bardzo ryzykowne, o tyle w obecnych czasach wiąże się z reguły z naprawdę sporą szansą na wygraną po stronie kredytobiorcy.

Więcej o wyroku TSUE możesz przeczytać na stronie www.frankowcy.pl Przypomnijmy jednak, że zgodnie z informacją podaną przez rzecznika Trybunału Sprawiedliwości: „zastosowanie w umowie kredytowej nieuczciwej wobec klientów klauzuli dotyczącej sposobu indeksowania kredytu powinno skutkować albo uznaniem umowy za nieważną, albo wykreśleniem tej klauzuli bez zmiany pozostałych”. 

Wyrok TSUE oznacza więc dla frankowiczów możliwość odzyskania utraconych pieniędzy z powodu wzrostu wartości poszczególnych rat kredytowych. Okazuje się bowiem, że podwyżki zastosowane przez banki były niezgodne z prawem. Kredytodawcy nie mogli więc zwiększyć wartości poszczególnych rat kredytowych, a przez to i całego udzielonego kredytu. 

Wspomniane orzeczenie jest wykorzystywane w zasadzie w każdym pozwie o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej zaciągniętej we frankach szwajcarskich. Warto jednak spojrzeć na inne wyroki i postanowienia w sprawie frankowiczów.

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie polskich frankowiczów

Sąd Najwyższy zajął się sprawą frankowiczów dużo wcześniej, niż zapadł orzeczenie TSUE w sprawie Państwa Dziubaków. W uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 20 czerwca 2018 r. (sygn. akt III CZP 29/17) odniesiono się to kwestii tzw. niedozwolonych klauzul umownych (zapisów umownych, które z mocy prawa są w całości lub w części nieważne). 

W uzasadnieniu uchwały SN podkreślał, że ustawodawca wprowadził narzędzie prawne pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych, zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia i tym samym abuzywność tych postanowień została w tym zakresie usunięta. Sąd podkreślił, że już samo to, że banki otworzyły sobie furtkę prawną, czyli formalną możliwość dowolnego kształtowania kursów, wystarcza do uznania klauzul za niedozwolone – niezależnie od tego, jak w praktyce z tej furtki korzystano. 

Polskie wyroki w sprawach frankowiczów 

Po wydaniu wyroku TSUE sprawy sądowe polskich frankowiczów zaczęły się istotnie zmieniać. W tej chwili aż w 7 na 10 wyroków kredytobiorcy wygrywali z bankami i instytucjami finansowymi, które korzystały z wadliwych umów. 

Co prawda do ukształtowania jednolitej linii orzeczniczej w naszym kraju jest wciąż daleko, jednak każdy kolejny miesiąc pokazuje, że sądy są coraz bardziej przychylne konsumentom, a nie kredytodawcom (innymi słowy, dochodzi do coraz częstszych unieważnień całych umów kredytowych). 

Zgodnie z oficjalnymi danymi – w 2019 r. wydano w naszym kraju 395 wyroków w sprawach dotyczących hipotek frankowych, z czego 269 z nich (69%) okazało się korzystnych dla klientów, a 107 (27%) dla banków. Wyroki uchylające wydano zaś w 17 sprawach (4%).

Przełomowy okazał się grudzień ubiegłego roku, kiedy to wydano aż 73 wyroki, z czego 49 było sprzyjających kredytobiorcom, 17 bankom, a w 6 przypadkach wyroki uchylały poprzednie orzeczenia.. Łącznie w październiku i listopadzie 70% z 85 wyroków w sprawach polskich frankowiczóe było korzystnych dla konsumentów i doprowadziło do częściowego lub całościowego unieważnienia umowy kredytowej i zwrotu niesłusznie pobranych i zawyżonych rat.

Zgodnie z informacjami podanymi przez Związek Banków Polskich – tylko 3,6% czynnych kredytów walutowych bierze udział w procesach sądowych. W III kwartale 2019 roku wpłynęło 3 210 pozwów frankowych do sądów (o 47% więcej niż kwartał wcześniej), zaś w IV kwartale 2019 r. w sądach było już ponad 4 tys. nowych spraw o kredyt we frankach. Z uwagi na epidemię koronawirusa w Polsce, sprawy frankowe pozostają w tej chwili w zawieszeniu, choć kredytobiorcy mają oczywiście możliwość składania nowych pozwów.